Kur’an-ı Kerim, Tecvid ve Kıraat İlminin Önde Gelen Âlimlerinden

Dr. Eymen Rüşdî Süveyd, Kur’an-ı Kerim’in doğru okunması, tecvid ve kıraat ilimleri alanındaki çalışmalarıyla çağımızın tanınmış Kur’an âlimlerinden biridir. Uzun yıllardır Kur’an eğitimi, kıraat, tecvid ve Kur’an tilavetinin doğru öğretilmesi alanlarında ilmî ve eğitim faaliyetlerini sürdürmektedir.

29 Haziran 1955 tarihinde Şam’da doğan Eymen Rüşdî Süveyd, Kur’an ve kıraat ilimlerinin köklü geleneklerinden biri olan Şam ekolü içerisinde yetişmiştir.

İLMÎ EĞİTİMİ

Süveyd, Şam’da lise eğitimini tamamladıktan sonra 1976 yılında Ma‘hedü’l-Furkan li’l-Ulûmi’ş-Şer‘iyye’den mezun olmuştur.

İlim yolculuğunu Mısır’da sürdüren Süveyd, 1981 yılında Kahire Kıraat Enstitüsü’nden Tecvid İcazeti almış, 1982 yılında Ezher Üniversitesi Arap Dili Fakültesi’nden lisans derecesiyle mezun olmuştur.

Daha sonra Mekke-i Mükerreme’de Ümmü’l-Kurâ Üniversitesi’nde akademik çalışmalarına devam etmiş; yüksek lisans ve doktora eğitimlerini tamamlamıştır.

Ayrıca Ezher Üniversitesi’nde de akademik çalışmalar yürütmüş ve Kur’an, kıraat ve Arap dili alanındaki ilmî birikimini geliştirmiştir.

KUR’AN VE KIRAAT İLMİNDEKİ HOCALARI

Dr. Eymen Rüşdî Süveyd, Kur’an ve kıraat ilimlerinde birçok büyük âlimden istifade etmiş ve farklı kıraat yolları üzere Kur’an-ı Kerim’i okuyarak icazet almıştır.

Öne çıkan hocaları arasında Şeyh Ebü’l-Hasan Muhyiddin el-Kürdî ed-Dımaşkî, Şeyh Muhammed b. Tâhâ Sukr ed-Dımaşkî, Şeyh Abdülaziz b. Muhammed Ali Uyûn es-Sûd el-Hımsî, Şeyh Ahmed Abdülaziz ez-Zeyyât el-Mısrî, Şeyh İbrahim Ali Şehâte es-Semenûdî ve Şeyh Âmir es-Seyyid Osman gibi kıraat ve Kur’an ilimlerinin önde gelen isimleri bulunmaktadır.

KIRAAT-İ AŞERE VE İCAZET GELENEĞİ

Dr. Eymen Rüşdî Süveyd, yalnızca Hafs rivayetiyle sınırlı kalmayıp kıraat-i aşere alanında da kapsamlı bir eğitim almıştır.

Şeyh Muhyiddin el-Kürdî’den Şâtıbiyye ve Dürre yolları üzerinden kıraat-i aşereyi; farklı kıraat otoritelerinden de Tayyibetü’n-Neşr tarikiyle kıraat-i aşereyi okumuştur.

Kıraat ilminin temel esaslarından olan isnad ve icazet geleneğine büyük önem veren Süveyd, aldığı ilmî birikimi sonraki nesillere aktarmayı da Kur’an hizmetinin önemli bir parçası olarak görmüştür.

KUR’AN EĞİTİMİ VE ÖĞRETİM METODU

Dr. Eymen Rüşdî Süveyd’in Kur’an eğitimindeki yaklaşımının temelinde, Kur’an’ın yalnızca teorik olarak öğrenilmesi değil; ehil bir hocadan dinlenerek, tekrar edilerek ve tashih edilerek öğrenilmesi anlayışı bulunmaktadır.

Kıraat ve tecvid geleneğinin temel unsurlarından olan telaqqî ve müşâfehe, onun eğitim anlayışında önemli bir yere sahiptir.

Bu yöntemde öğrenci;

• Harflerin mahreçlerini doğru öğrenir.
• Harflerin sıfatlarını tanır.
• Tecvid hükümlerini teorik olarak öğrenir.
• Hocanın okuyuşunu dinler.
• Aynı okuyuşu tekrar eder.
• Hataları hocası tarafından tespit edilerek düzeltilir.

Böylece tecvid, yalnızca ezberlenen kurallar bütünü olmaktan çıkar ve Kur’an tilavetinde uygulanan canlı bir ilim hâline gelir.

TECVİD İLMİNE KATKISI

Süveyd’in çalışmalarında harflerin mahreç ve sıfatları, gunne, iklâb, kalkale, dudak ihfâsı ve diğer tecvid meseleleri önemli bir yer tutmaktadır.

Özellikle et-Tecvîdü’l-Musavvar adlı çalışması, tecvid konularını görsel anlatımlarla destekleyen önemli çalışmalarından biri olarak öne çıkmaktadır.

Bu eser, tecvid konularının öğrenciler tarafından daha kolay anlaşılmasına yardımcı olmak amacıyla görsel ve sistematik bir anlatım ortaya koyması bakımından dikkat çekmektedir.

AKADEMİK VE İLMÎ ÇALIŞMALARI

Dr. Eymen Rüşdî Süveyd, Kur’an öğretiminin yanı sıra kıraat ve tecvid alanında araştırma, tahkik ve telif çalışmaları da yapmıştır.

Çalışmaları arasında;

• el-Beyân li-Hükmi Kırâati’l-Kur’âni bi’l-Elhân,
• Kıraat-i aşere ve med hükümleri üzerine araştırmalar,
• Kur’an tilavetinde nabr ve vurgu konusundaki çalışmalar,
• Kıraatlerin farklı kaynaklarda farklı sayılmasının sebepleri üzerine araştırmalar,
• Kıraat imamlarına nispet edilen rivayetlerin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar

bulunmaktadır.

Bunun yanında klasik kıraat ve tecvid kaynaklarının tahkikine yönelik önemli çalışmaları vardır.

Bunlar arasında İbnü’l-Cezerî’nin Tayyibetü’n-Neşr, el-Mukaddimetü’l-Cezeriyye ve ed-Dürretü’l-Mudıyye adlı eserleri ile Şâtıbî’nin Hırzü’l-Emânî ve Akîletü Etrâbi’l-Kasâid adlı eserleri üzerine yaptığı tahkik ve incelemeler bulunmaktadır.

ULUSLARARASI KUR’AN HİZMETLERİ

Dr. Eymen Rüşdî Süveyd, akademik ve ilmî çalışmalarının yanında uzun yıllar Kur’an eğitimine yönelik uluslararası faaliyetlerde de bulunmuştur.

Dünya Kurrâ Şeyhleri Meclisi’nin biyografisine göre Dünya Kur’an-ı Kerim Ezberleme Heyeti’nin kurucu kurulunda yer almış ve bu heyetin ilmî kurul başkanlığını yürütmüştür.

Ayrıca Kur’an eğitimi ve kıraat alanındaki çeşitli ilmî faaliyetlerde görev almış, televizyon programları aracılığıyla Kur’an öğretimine katkıda bulunmuştur.

Özellikle İkra Kanalı üzerinden yayımlanan Kur’an ve tecvid programları, onun eğitim faaliyetlerinin geniş kitlelere ulaşmasını sağlamıştır.

KUR’AN’A ADANMIŞ BİR İLİM YOLCULUĞU

Dr. Eymen Rüşdî Süveyd’in ilim yolculuğu; Şam’ın köklü Kur’an geleneğinden başlayarak Mısır’ın kıraat merkezlerine, Mekke’nin ilim halkalarına ve uluslararası Kur’an eğitim faaliyetlerine uzanan geniş bir ilmî birikimi kapsamaktadır.

Onu önemli kılan yönlerden biri, klasik kıraat ve tecvid geleneğini korurken bu ilimleri günümüz öğrencilerinin anlayabileceği eğitim yöntemleriyle aktarmaya önem vermesidir.

Kur’an-ı Kerim’in doğru okunması, harflerin hakkının verilmesi, tecvid hükümlerinin yerli yerince uygulanması ve kıraat ilminin güvenilir bir isnadla sonraki nesillere aktarılması, onun ilmî çalışmalarının merkezinde yer almaktadır.

Bu yönüyle Dr. Eymen Rüşdî Süveyd, Kur’an tilaveti, tecvid ve kıraat ilimlerinin çağımızdaki önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir.

KAYNAKLAR

• Dünya Kurrâ Şeyhleri Meclisi, “Dr. Eymen Rüşdî Süveyd” biyografisi.
• Mehmet Şah Karaçuban, Eymen Rüşdî Süveyd’in Kur’ân ve Tecvid İlmindeki Yeri, Bingöl Üniversitesi Kırâat İlmi Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024.
• Abdullah Kandemir, Eymen Rüşdi Süveyd’in Kıraat İlmindeki Yeri ve et-Tecvidu’l-Musavvar Adlı Eserinin Tahlili, Batman Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2024.