Zilhicce’de Saç ve Tırnak Kesmek Yasak mı?
Dört Mezhebe Göre Kurban Kesecek Kişinin Hükmü
Kurban Bayramı yaklaşırken en çok sorulan meselelerden biri de, Zilhicce’nin ilk günlerinde saç ve tırnak kesmenin hükmüdür. Halk arasında bazen “Kesmek haramdır.” şeklinde ifadeler kullanılmaktadır. Ancak mesele mezheplerin değerlendirmeleri çerçevesinde ele alınmalıdır.
Saç ve Tırnak Kesmek Haram mı?
“Kurban bayramı öncesinde saç ve tırnak kesilmez.” şeklindeki kesin ifade doğru değildir.
Doğru olan şudur:
Kurban kesecek kişinin, Zilhicce’nin ilk günlerinden itibaren kurbanını kesinceye kadar saçını, sakalını ve tırnaklarını kesmemesi güzel görülen bir davranıştır. Ancak bu uygulama her mezhepte vacip veya haram düzeyinde değerlendirilmemiştir.
Mezheplerin Görüşleri
Hanbelî Mezhebi
Hanbelî mezhebinde, kurban kesecek kişinin Zilhicce girdikten sonra kurbanını kesinceye kadar saçını ve tırnaklarını kesmemesi gerektiği görüşü meşhurdur. Mezhepte bunun harama yakın şekilde mekruh veya bazı âlimlere göre haram olduğu yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır.
Hanefî Mezhebi
Hanefî mezhebinde ise saç ve tırnak kesmemenin mecburiyet olmadığı ifade edilmiştir. Kesmemek güzel görülse de, kesen kişi günahkâr sayılmaz ve kurbanına da zarar gelmez.
Şâfiî Mezhebi
Şâfiî mezhebinde, kurban kesecek kişinin Zilhicce’nin başından kurban kesimine kadar saçını ve tırnaklarını kesmemesi sünnet ve müstehap kabul edilmiştir. Ancak kesmesi haram değildir. Yapılırsa mekruh sayılmıştır.
Mâlikî Mezhebi
Mâlikî mezhebinde ise saç ve tırnak kesmemenin özellikle tavsiye edilen bir sünnet olmadığı görüşü ağırlıklıdır. Bu nedenle kesmekte bir sakınca görülmemiştir.
Sonuç
Dört mezhebin değerlendirmeleri birlikte ele alındığında şu netice ortaya çıkar:
Saç ve tırnak kesmemek, bazı mezheplerde fazilet ve edep kapsamında değerlendirilmiştir.
Bunun vacip olduğu konusunda mezhepler arasında ittifak yoktur.
Saç veya tırnak kesen kişinin kurbanı geçersiz olmaz.
İnsanları bu konuda zorlayıcı ve kesin ifadelerle itham etmek doğru değildir.
Mümin, ihtilaflı meselelerde faziletli olanı tercih ederek saçını ve tırnaklarını kesmeyebilir. Ancak kesen kimse de yanlış yapmış veya günaha girmiş sayılmaz.
—
Kaynak:

Vehbe Zuhaylî — el-Fıkhu’l-İslâmî ve Edilletühû
Fetva Meclisi – Nureddin Yıldız